Skip to content Skip to footer

BOYUN-SERVİKAL OMURGA SORUNLARI

Cervical Spine
Omurganın servikal (boyun) kısmı, yedi adet omurdan oluşur ve hareket kabiliyeti en fazla olan bölümdür. Omurların birbiri ile bağlantısını sağlayan disk ve faset eklemleri, omurların hareketlerine izin vererek boynumuzu ve sırtımızı eğmemizi ya da çevirmemizi mümkün kılarlar. Diskler, kuvvetli bir bağ dokusundan oluşmuştur ve omurlar arasında yastık ya da darbe emicisi gibi görev yaparlar. Boyundaki omurga sorunları başlıca 2 tablo da görülür; servikal disk fıtığı ve servikal omurga kanal darlığı. Boyun fıtıkları ve kanal darlığında hastalarda iki tip yakınma oluşur; a) sinir köklerinin basısına bağlı ağrı ve bu sinirin fonksiyon bozukluğu ile ortaya çıkan radiküler bulgular, b) omurilik basısına bağlı kollarda-bacaklarda güç kaybı, denge bozukluğu, düşmeler, ile ortaya çıkan myelopatik bulgular. Başlangıçta duyu ve hareket kaybı gibi şiddetli nörolojik bulgusu olan, özellikle miyelopatik bulguları olan hastalar ve konservatif tedaviden yarar görmeyen hastalara cerrahi tedavi uygulanmalıdır.
 

Omurlar arasında yer alan disk yapılarının içeriğinin, omuriliğin ya da sinir köklerinin yer aldığı bölüme doğru yer değiştirmesi ile boyun fıtığı olarak adlandırılan ‘Servikal disk hernisi’ ortaya çıkar. Servikal disk hernisi sıklıkla boyun ağrısının eşlik ettiği, kola yayılan ağrı, kollarda uyuşma yanında duyu, motor ve refleks değişikliklerin bulunduğu ve radikülopati olarak adlandırılan tabloya neden olur. Hastaların yaklaşık dörtte birlik kısmında ise omurilikte beslenme bozukluğu ve yapısal değişikliklerin de geliştiği myelopati ortaya çıkabilir. Bu durum kol ve bacaklarda kuvvetsizlik, duyu kayıpları, yürümede güçlük, idrar kaçırma gibi omurilik hasarı bulguları ile kendini gösterir. Boyun fitiğı tedavisinde ameliyatsız seçenekler de olmakla birlikte her hasta detaylı olarak muayene edildikten sonra ameliyat kararı verilir. ameliyatsız tedavi seçenekleri arasında; istirahat; boyunluk kullanımı, ağrı kesici ve kas gevşetici ilaçlar, transforaminal enjeksyon ve faset eklem enjeksyonları yer alır.

Myelopati denen omuriliğin kanlanma bozukluğu sonrası hasar görmesi durumunda çoğunlukla sorun disk fıtıklaşmasından daha çok kanal darlığıdır. Servikal spinal stenoz olarak adlandırılan bu  hastalıkta ağrının ön planda olmaması nedeniyle nörolojik bulgular ileri boyuta vardığında hasta tarafından fark edilebilir. Bu nedenle tüm hastalarda mutlaka detaylı nörolojik  muayene bakılması gerekir.

Cerrahi tedavinin amacı diskin çıkarılarak sinire olan basısını ortadan kaldırılmasıdır. Bu ameliyat boynun ön tarafından yapılan kesi ile uygulanır.  Burada hem orta hatta omurilik hem de yan taraflarda kollara giden sıkışık sinirin kanalının genişletilmesi sağlanır. Ayrıca kemik kenarlarında osteofit denen sivrileşmeler varsa bunlar da tıraşlanır. 

Füzyon ve Stabilizasyon

Dekompresyon sonrasında omurların birbirine füzyonu (kaynaması) sıklıkla uygulanan bir yöntemdir. Çıkarılan diskin yerine içine kaynamayı hızlandıran materyalle doldurulmuş bir implant yerleştirilir. Bu implant kaynamayı hızlandırması yanında çıkarılan disk alanının yüksekliğinin korunmasını ve boyun kavsinin tekrar kazanılmasını da sağlar. Daha sonra omurgaların önüne bir metal plak konur ve vidalar ile omurgalara sabitlenerek stabilizasyon sağlanır.

Kanal darlığı ve myelopati durumunda ise darlığın derecesi ve ne tarafta daha fazla olduğuna göre önden veya arkadan ya da her iki taraftan rahatlatma (dekompresyon)  ameliyatları yapılır. Sinir ve omurilik yapılarının rahatlatılması sonrası boyun omurlarını destekleyen ve uygun konumda kaynamasını sağlayan implant yerleştirilir.

Cerrahi tedavide boynun ön tarafından (anterior), arka tarafından (posterior), ya da her ikisinden yapılacak bir ameliyat planlanabilir. Yapılacak ameliyat tipini belirlemek için önce bazı faktörleri incelemek gerekir. Omurilik ya da sinir köklerindeki sıkışma noktaları belirlenir, sıkışmanın hangi seviyede olduğu bulunur. Omurilikte kanlanma bozukluğu ve myelomalazi denen hasar olması dikkate alınır. Boyun omurların sıralanımı da tedavi planlamasında önemlidir. Özellikle kifoz denen öne açılanma olup olmaması tedavi planlamasında belirleyicidir.

Anterior cerrahi

Ameliyat boynun ön tarafından yapılacak ise, boynun ön tarafından bir kesi yapılır. Yemek borusu, nefes borusu ve şah damarların arasından omurgaya ulaşılır. Sinir köküne baskı yapan disk ve omurga bölümleri çıkarılır. Çıkarıan omurlardan elde edilen kemik parçaları bir implantın içine yerleştirilerek bu implant iki omur arasına yerleştirilir. Her iki omur metal bir plak ve vidalar yardımı ile birbirine sabitlenir. 

Posterior cerrahi

Arkadan yapılan ameliyatlarda iki farklı teknik kullanılabilir;

 1- Laminektomi + Stabilizasyon

Boynun arkasından ameliyat yapıldığında  ense kasları arasından omurga arka kısmına ulaşılır. Önce radyolojik  ve nörolojik muayene bulgularına göre belirlenen seviyelere vida konup bunlar metal çubuk (rod) ile birleştirilir. Böylece stabilizasyon sağlandıktan sonra omurga kanalının arkasını oluşturan lamina isimli kemik önce inceltilerek alınır, böylece omurga kanalı yarım açık bir kanal haline gelerek omurlilik rahatlatılmış olur. 

2- Laminoplasti

Omurların arka elemanları (laminalar) bir tarafta tam kesilir, karşı tarafta sadece dış kısımları zayıflatılır. Kesilen taraftan omurga arka elemanları menteşe şeklinde kaldırılır. Bu manevra ile omurilik rahatladıktan sonra mini plak ve vidalarla sabitlenerek kanal genişletilir.